FANDOM


Tì-sik kán-tan kóng tō sī lán ē-tàng lī-iōng lán tuì bóo tsi̍t hāng mi̍h-kiānn ê liáu-kái khì tsò tsi̍t-kuá tāi-tsì. Tsiah-ê mi̍h-kiānn huān-sè sī sū-si̍t, tsin-siòng, iah sī tsu-sìn. Tit tio̍h tì-sik ê kuè-tîng hō tsò ha̍k-si̍p. Tiat-ha̍k tuì tì-sik ê gián-kìu hō tsò tì-sik-lūn.

Tì-sik-lūn修改

Tì-sik kap ì-gī, tsu-sìn, tsí-līng, koo-thong, piáu-ta̍t, ha̍k-si̍p, sim-lí tshì-khik tsiah-ê kuan-liām ū tsiânn bā ê kuan-hē.Tì-sik kap tsu-sìn lóng sī leh kóng tsin-siòng, m̄-koh tì-sik koh tio̍h kiông-tiāu bo̍k-tik iah sī iōng-tôo. Tiat-ha̍k-ka kā tse hō tsò tsu-sìn kap ì-tôo ê kuan-liân.Uì Plato ê Theaetetus huat-tián--tshut-lâi ê tì-sik-lūn, kā tì-sik khuànn tsò sī ū tsìng-tong lí-îu (justified) ê tsiann-si̍t (true) ê sìn-táu (belief). M̄-koh tse kan-tann sī tì-sik ê pit-iàu tiâu-kiānn.Tsin-siòng tiānn-tiānn bô huat-tōo khak-tēnĝ, tì-sik tàu-té beh án-tsuánn khak-tīng? Tsit ê̂ būn-tê Tiat-ha̍k-ka, li̍k-sú-ha̍k-ka, siā-huē-ha̍k-ka iáu tsiânn ū tè tshiâu. Ludwig Wittgenstein ū siá 1 pún "On Certainty" thàm-thó tsit khuán hîng-tōng tiat-ha̍k ê būn-tê.

Án-tsuánn kóng ū tsìng-tong lí-îu修改

Íng-kuè ê tiat-ha̍k tiānn kā tì-sik khuànn tsò thè sìn-táu tshuē̄ tsìng-tong lí-îu, lí-îu jú khak-tīng jú hó. Bô lí-îu--ê sìn-táu kan-tann sī tsi̍t tsióng khó-lîng ê ì-kiàn. Tì-sik-lūn tō sī leh tshú-lí tì-sik ê pún-tsit, khí-guân, kap huān-uî.M̄-koh sìn-táu beh tsiânn-tsò tì-sik tio̍h ài ū lí-îu kap tsìng-kù, án-ne tsiah ū tsìng-tong lí-îu kóng sìn-tàu sī tsiann-si̍t--ê.Tì-sik īng tsit tsióng hong-sik lâi tīng-gī ē tú tio̍h "Gettier būn-tê".

Huâi-gî-tsú-gī修改

Kho-ha̍k-ka iah s̄i tiat-ha̍k-ka mn̄g kóng "Tì-sik kám ū khó-lîng?" ê sî, in sī piáu-sī "Kám ū tshiong-hūn ê lí-îu kap tsìng-kù hōo lán siong-sìn?" Tshái-tshú tiat-ha̍k huâi-gî-tsú-gī ê tiat-ha̍k-ka ē kóng "bô", in-uī in tshái-tshú siōng giâm-keh ê thài-tōo lâi khuànn-thāi tsiah-ê lí-îu kap tsìng-kù, m̄-koh bô sím-mih tsìng-kù sī tsin-tsiànn ē-tàng pah hun tsi pah khak-tīng--ê. Ah nā tshái-tshú kho-ha̍k huâi-gî-tsú-gī ê kho-ha̍k-ka ē tán-thāi tsìng-kù ū kàu khak-tīng tsiah tsiap-sīu.

Tì-sik kuán-lí修改

Tì-sik ē-tàng khuànn tsò tsi̍t ê ti̍t-ti̍t tsū-ngóo tsham-khó ê hē-thóng. Tì-sik kuán-lí tō sī sīunn beh liáu-kái tsi̍t ê tsoo-tsit lāi-té án-tsuánn ūn-iōng kap kau-uānn tì-sik. Uì tsit ê kak-tōo lâi khuànn, tì-sik ê tīng-gī ē tiānn-tiānn kái-piàn. Īng king-giām tsò té-tì, tì-sik ē-tit-thang kóng sī tsu-sìn leh piàn-huà ê tsi̍t ê hîng-sik. Ah tsu-sìn ê pún-tsit tō sī uì bô kâng ê kak-tōo lâi kái-tho̍k tsu-liāu.

Tì-sik siā-huē-ha̍k修改

Tì-sik mā ē-tit khuànn tsò siā-huē ê tsi̍t tsióng tsu-pún (iah sī pa̍t tsióng kak-sik). Tì-sik siā-huē-ha̍k kap Kho-ha̍k tì-sik siā-huē-ha̍k tō sī beh liáu-kái tì-sik kap siā-huē tsuánn-īunn hōo-tōng. Kò-jîn kap bûn-huà ē-sái thàu-kuè king-giām, kuan-tshat, kap tshui-lūn lâi tit tio̍h tì-sik. Tì-sik nā thuân-pò--tshut-khì, lâng tō ē pìnn tsò koh khah ū tshòng-ì, kánn khip-siu sin ê sīunn-huat kap tsò-huat. Tsit ê kuè-tîng--nih, tì-sik tō ē-tit tuè leh huat-tián.

Ū lâng án-ne kóng 修改

It kiú pat pat nî T. Davenport kap tsi̍t-kuá lâng kóng tì-sik sī tsi̍t tsióng tsu-sìn, i kap king-giām, tíng-ē-bûn, kái-tho̍k, huá-siā kap-tsò-hué, pìnn-tsò tsiânn ū kè-ta̍t, ē-tàng īng tiàm kuat-tshik kap hîng-tōng. It kiú kiú sù nî I. Nonaka kóng tì-sik 1 hong-bīn ē-tàng īng tsìng-sik, hē-thóng-huà ê gí-giân bîng-khak siá--lo̍h-lâi, koh ē-tit thuân-pò; līng-guā tsi̍t hong-bīn tì-sik tshàng tī lâng ê thâu-khak lāi, tsiânn oh hîng-sik-huà, mā tsiânn oh koo-thong.


  • Tsit phinn bûn-tsiunn sī uì Hô-ló-pah-kho(Holopedia) ê : "Tì-sek" kái lâi ê. Guân-pún bûn-tsiunn ê tsok-tsiá tshiánn khuànn i ê pian-tsi̍p li̍k-sú.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Also on FANDOM

Random Wiki